Αντιμετώπιση επανειλλημένων αποτυχημένων προσπαθειών

Το πιο σημαντικό πρόβλημα που παρατηρούμε στην εξωσωματική γονιμοποίηση είναι τα ζευγάρια που έχουν πολλές αποτυχημένες προσπάθειες. Οι πολλές αποτυχίες πέραν του αναπόφευκτου οικονομικού κόστους έχουν και μεγάλη επίπτωση στην ψυχολογία του ζευγαριού. 

Αν εξαιρέσουμε τον ανδρικό παράγοντα (κακή ποιότητας σπέρματος)όπου η μόνη λύση εάν δεν έχουμε αποτέλεσμα είναι η δωρεά σπέρματος –θα πρέπει να τονιστεί εδώ ότι με τα σύγχρονα εργαστήρια και τεχνικές είναι πολύ λίγα αυτά τα περιστατικά-τοτε μπορούμε να κατατάξουμε τα ζευγάρια με πολλές αποτυχημένες προσπάθειες σε τρείς κύριες κατηγορίες:

  • Στην πρώτη κατηγορία ανήκουν οι γυναίκες νεαρής ηλικίας, οι οποίες παράγουν ικανοποιητικό αριθμό ωαρίων με την ορμονοθεραπεία.

      Στην δεύτερη κατηγορία ανήκουν γυναίκες νεαρής ηλικίας, που δεν παράγουν αρκετά ωάρια, έχουν δηλαδή φτωχή ανταπόκριση στα φάρμακα.
  • Τέλος, στην τρίτη κατηγορία ανήκουν γυναίκες ηλικίας άνω των 40 ετών, οι οποίες είτε παράγουν λίγα ωάρια, είτε όχι αλλά βασικό πρόβλημα είναι η ποιότητα των ωαρίων.


Οι εξετάσεις που συστήνω σε ζευγάρια με πολλές αποτυχημένες προσπάθειες είναι οι κάτωθι, εάν δεν έχουν ήδη γίνει:

  • Καρυότυπος
  • Θρομβοφιλικός Έλεγχος
  • Ανοσολογικός Έλεγχος
  • Υστεροσκόπηση  και uterine scratching
  • Τest Εμβρυομεταφοράς για να ελέγξουμε πόσο εύκολα περνάει ο καθετήρας εμβρυομεταφοράς τον τράχηλο της μήτρας
  • Ορμονικοί Προσδιορισμοί


Ποιά είναι η καταλληλότερη θεραπευτική προσέγγιση;

Εάν βρεθεί κάποιο πρόβλημα στις εξετάσεις τότε η αντιμετώπιση είναι αιτιολογική, για παράδειγμα εάν υπάρχει θρομβοφιλία τότε η γυναίκα λαμβάνει αντιπηκτική αγωγή. Εάν κατά την υστεροσκόπηση βρεθεί πολύποδας ή συμφύσεις στην μήτρα τότε αντιμετωπίζονται κατά την διάρκεια της επέμβασης. 
Πιο εξειδικευμένα για την πρώτη κατηγορία γυναικών με καλή ανταπόκριση στην ορμονοθεραπεία αφού έχουμε αποκλείσει τον ανδρικό παράγοντα σαν αίτιο αποτυχίας η προεμφυτευτική διάγνωση, δηλαδή η βιοψία στα έμβρυα πριν τα τοποθετήσουμε στην μήτρα έχει δώσει καλά αποτελέσματα. 

Μια άλλη προσέγγιση είναι η αποφυγή μεταφοράς φρέσκων  εμβρύων άλλα κατάψυξη όλων των εμβρύων και εμβρυομεταφορά σε τεχνικό κύκλο. Η λογική είναι ότι η δεκτικότητα του ενδομητρίου έχει επηρεαστεί από την ορμονοθεραπεία οπότε καλό θα ήταν να τα καταψύξουμε. Πολλές μονάδες Εξωσωματικής στο εξωτερικό εφαρμόζουν μόνο εμβρυομεταφορές κατεψυγμένων εμβρύων.

Για την δεύτερη κατηγορία γυναικών που είναι νέες με φτωχή ανταπόκριση στην ορμονοθεραπεία μπορούμε να δοκιμάσουμε αλλαγή πρωτοκόλλου και αλλαγή φαρμάκων.

Ακόμη μπορούμε να κάνουμε φυσικό κύκλο, δηλαδή εξωσωματική χωρίς φάρμακα. 

Σε αυτά τα περιστατικά που έχουν αυξημένο βαθμό δυσκολίας εφόσον με τον φυσικό κύκλο έχουμε καλής ποιότητας έμβρυο μπορούμε να το καταψύξουμε και να επαναλάβουμε την διαδικασία μέχρι τον ιδανικό αριθμό καλής ποιότητας έμβρυα ώστε να τα τοποθετήσουμε όλα μαζί στην μήτρα.

Για τις γυναίκες που είναι άνω των 40 ετών και ήδη έχουν πάνω από τρείς αποτυχημένες προσπάθειες και στις οποίες γνωρίζουμε ότι έχουν χαμηλή ποιότητα ωαρίων λόγω ηλικίας, η λύση με τις μεγαλύτερες πιθανότητες επιτυχίας είναι η δωρεά ωαρίων από νέες γυναίκες. Εάν δεν επιθυμούν την δωρεά ωαρίων τότε ο φυσικός κύκλος η συνδυαστικές  θεραπείες με μικρές δόσεις γοναδοτροφινών και με χάπια όπως η κλομιφαίνη και η λετροζόλη είναι οι θεραπευτικές προσεγγίσεις που μπορούν να οδηγήσουν στην εγκυμοσύνη.

Άλλες θεραπευτικές προσεγγίσεις που έχουμε στην φαρέτρα μας είναι οι κάτωθι.

Uterine scratching η τραυματισμός του ενδομητρίου που μπορεί να γίνει με διάφορες μεθόδους πριν την επόμενη εξωσωματική έχει βρεθεί ότι μπορεί να αυξήσει τα ποσοστά επιτυχίας .Αυτή η μέθοδος μπορεί να γίνει είτε με μικρά κοψίματα στον πυθμένα της μήτρας κατά την διάρκεια υστεροσκόπησης ,είτε με μια ελαφριά απόξεση και είτε με έναν ειδικό καθετήρα (pipelle).

Βελονισμός πριν την εμβρυομεταφορά η και κατά την διάρκεια της θεραπείας.

Χορήγηση  intralipids πριν την εμβρυομεταφορά χωρίς όμως να έχει αποδειχθεί με μελέτες ότι αυξάνονται τα ποσοστά επιτυχίας.

Από τα όσα αναφέραμε παραπάνω είναι κατανοητό το ποσό  πολύπλοκη και με πόσες διαφορετικές παραμέτρους μπορεί να είναι η υποβοηθούμενη αναπαραγωγή.
Γι αυτό  στην επιτυχία μιας προσπάθειας σημαντικό ρόλο παίζει η σωστή ενδελεχής διερεύνηση και η εξατομικευμένη αντιμετώπιση κάθε περιστατικού.